|
'دعواهای حاج آقا بعد از این شروع می شود' |
|
|
کد مطلب: 14174, P.View: 13225
|
|
شهروند
|
|
۰۵ شهريور ۱۳۸۶ |
خاطرات هاشمی رفسنجانی به روایت آقازاده دوم، مهدی
عکس: مجتبی سرانجام پور شما و آقا محسن و آقا یاسر و فاطمه خانم، هر كدام یك جلد از خاطرات پدر را منتشر كرده اید، آیا جلد بعدی یعنی خاطرات سال 64 با نام فائزه خانم منتشر خواهد شد؟
نه، سارا خانم، نوه حاج آقا، جلد بعدی را آماده می كنند.
این تصمیم اما آیا برآمده از محذوریت های سیاسی نیست؟
نه، ما توی این چیزها سیاسی برخورد نمی كنیم. فائزه رفته بود خارج درس بخواند. تازه برگشته و نبوده است كه روی خاطرات كار كند. مطمئن باشید كه مشكلی نیست. هر كس كه سرش خلوت تر باشد، عهده دار كار یك جلد می شود.
در درجه اول می خواهیم كه تمام فامیل درگیر این كار شوند تا بچه های فامیل، خاطرات حاج آقا را بخوانند. خود خانواده حاج آقا باید بدانند كه خاطرات حاج آقا چه بوده است. اما دلیل دوم: یكسری مسایل توی خاطرات هست كه به آبروی افراد ربط دارد و بنابراین باید بازبینی توسط افرادی صورت بگیرد كه محرم باشند. فقط به خانواده می توان اطمینان صددرصد داشت و بنابراین اگر نكته ای در خاطرات حاج آقا باشد كه سری و نظامی است یا به آبروی افراد مربوط می شود، بهتر است كه از چشم افراد خانواده بگذرد تا افراد بیرونی.
آقای هاشمی در انتخاب مسوول تدوین خاطرات هر سال دخالتی ندارند؟
نه اصلاً
با این حساب خاطرات سال 68 را چه كسی آماده می كند؟
نمی دانم؛ باید ببینم.
یعنی سال با سال فرق نمی كند؟
نه، مثلاً محسن به من زنگ زد و گفت تو فرصت كافی داری، بیا خاطرات سال 62 را آماده كن. بالاخره محسن رییس دفتر نشر است.
درانتشار خاطرات تغییری صورت نمی گیرد و تنها نكاتی حذف می شوند كه جنبه سری داشته باشد یا به آبروی افراد مربوط باشد. تغییرات دیگر هم صرفاً ویرایشی و لفظی است.
آیا سانسورها بیشتر از این چیزی نیست كه فرزند آیت الله می گوید؟ چرا مثلاً وقتی به سال 60 می رسیم، ردپایی از حوادث بسیار آن سال، در خاطرات آقای هاشمی نیست؟ آیا پدر خاطرات خویش را حسابگرانه و متناسب با زمان انتشار خاطرات، می نوشته است یا كه اكنون بخشی از دست نوشته های ایشان را به جبر زمان، حذف و تعدیل می كنید؟
هیچ سانسور نشده. شاید در خاطرات سال 62 كه من آماده كردم، كلاً دو صفحه هم سانسور انجام نشده باشد، بعد هم شما اگر بخواهید تمام اتفاقات را در یك صفحه بنویسید، چه می نویسید؟ حاج آقا مثلاً به ماهیت یك اختلاف اشاره می كرده اما وارد جزییات نمی شده چون ضرورتی نداشته و نمی شده هم كه هر روز ایشان یك گزارش كامل بنویسد. حاج آقا هر روز صبح ساعت 6 بیدار می شده، روزی 10 تا 12 ساعت كار می كرده و 15 تا 20 ملاقات روزانه داشته است. ایشان چطور باید همه روز را گزارش بدهد. مجبور به اختصار نویسی بوده است. از سوی دیگر كسی كه امروز خاطره می نویسد نمی تواند فكر كند كه 20 سال بعد شرایط چیست تا بر آن مبنا خاطره بنویسد. اگر كسی اینقدر هنرمند باشد كه بتواند شرایط 20 سال بعد را پیش بینی كند، واقعاً هنرمند است.
یعنی هیچ بخش در خاطرات نیست كه گذاشته باشید تا 30 سال دیگر منتشر شود؟
نه، اینطور نیست. شاید فقط یكسری جملات سری باشد كه حذف شده اند.
- مهدی هاشمی در شهادت سخن خویش به دو خاطره ای اشاره می كند كه در خاطرات 63 پدر، حاشیه پردامنه ای ایجاد كرده است. یكی از آنجایی كه اكبر هاشمی رفسنجانی، روایتگر خستگی امام خمینی از عهده داری مسوولیت رهبری است و دیگر آنجایی كه او توافق با امام برای حذف شعار مرگ بر شوروی و مرگ بر آمریكا را روایت می كند -
دلیل حاشیه ساز شدن سخنان اخیر هاشمی در چیست؟
حاج آقا را چون روز به روز تضعیف كرده اند، بیشتر هدف حمله قرار می گیرد.
بعضی ها می پرسند كه چرا آقای هاشمی از سال 60 به بعد خاطرات روزانه داشته است. مثلا علی اصغر حاج سید جوادی جزوه ای در آورده و در آن پرسیده است كه آیا آقای هاشمی بعد از حذف غیر خودی ها و یكدست كردن قدرت، خاطره نویسی را آغاز كرده است؟
بالاخره این حرف ها هست. تاریخ نویسی این حرف ها و بحث ها را دارد . آقای هاشمی سال 60، تازه خاطره نویسی روزانه را شروع كرده بود. نمی توان برای این تصمیم، دلیل تراشی كرد.
شنیده ایم كه خاطرات آقای هاشمی را رهبری هم قبل از چاپ می خوانند، درست است؟
سال 60 و 61 را قبل از چاپ فرستادیم خدمت رهبری تا ایشان هم بخوانند. ایشان هم خواندند و هیچ نظر خاصی هم ندادند.
چرا 62 به بعد را ندادید؟
دلیل خاصی نداشت. ما می خواستیم فقط ایشان را در جریان چگونگی كار، در ابتدای آن قرار دهیم.
تا حالا چند نامه و سند مهم در خاطرات آقای هاشمی منتشر شده است كه یكی از آنها، نامه پنج نفر از سران حزب جمهوری به اما درباره بنی صدر است كه نامه تند و صریح است. چه الزامی بوده است كه این نامه ها در خاطرات بیایند؟
در خاطرات هر سال نامه یا اسناد مهمی كه به خاطرات آن سال مربوط باشد را حاج آقا دارد و می دهد تا ما منتشر كنیم.
آیا هیچ هدف سیاسی در انتشار این نامه ها وجود ندارد؟
به هیچ وجه، اصلا این نامه ها كه برای اولین بار منتشر نشده اند. در خانه مردم بوده اند. این نامه ها، به هیچ وجه سری و محرمانه نیستند.
چندی پیش [آقای] اکبر هاشمی رفسنجانی پاسخ امام به نامه محسن رضایی و فرماندهان سپاه در اواخر جنگ ایران و عراق را منتشر کرد. چرا آقای هاشمی این نامه را منتشر كردند؟
آن نامه اما هم قبلا منتشر شده بود و به هیچ وجه سری و محرمانه نبود.
بالاخره در آن نامه آقای رضایی به نكاتی اشاره شده بود كه طرح آن در آن موقعیت، به عقیده برخی منتقدان، به صلاح نبود.
آن نامه امام در جبهه پخش شده بود. نامه ای كه بیش از صدها نفر آن را خوانده باشند كه دیگر سری نیست. نامه ای كه تمام فرماندهان سپاه آن را خوانده اند و تا سطوح پایین سپاه هم به دست نیروها رسیده و در جمع مسوولان نظام هم خوانده شده است كه محرمانه نیست. بعد هم، این نامه را قبلا آقای منتظری چاپ كرده بود. نظر آقای هاشمی این بود كه من دیدم در تاریخ جنگ تحریفی دارد صورت می گیرد كه مجبور شدم نامه را منتشر كنم. حتی بعد از انتشار نامه امام، یكی از نزدیكان حاج احمد آقای آمد و از حاج آقا تشكر كرد و گفت شما یك بار بزرگ را از دوش من برداشتید، چون مرحوم حاج احمد آقا هم گفته بود به من كه اگر زمانی شما دیدید در خصوص جنگ تحریفی دارد صورت می گیرد، این نامه را منتشر كن. یكی از مسسولان دولتی كه در حد وزیر و بالاتر بود به من گفت كه چرا این نامه را منتشر كردید. من هم گفتم كه این نامه را تا حد بخشداری های زمان امام هم خوانده بودند و به شوخی گفتم احتمالا شما آن زمان بخشدار هم نبودید. تقصیر ما چیست. نامه ای باید چاپ می شد. البته درست است كه وقتی آقای هاشمی این نامه را منتشر می كند، قضیه بزرگتر می شود اما این ربطی به سری بودن یا نبودن نامه ندارد.
بالاخره آقای شریعتمداری می گوید كه بنا بر گفته امام، اسناد مربوط به ایشان را دفتر نشر آثارشان باید منتشر كند یا صدا و سیما بر اساس آرشیو موجودش.
این نامه امضای امام را دارد. و قطعیت اش غیر قابل انكار است و مصداقا ربطی به گفته آقای شریعتداری پیدا نمی كند.
كلامی می گوییم. اصلا ربطی به این نامه هم ندارد. امام بالاخره چنان وصیتی كرده است. حتی این بحث خسته شدن امام خمینی از رهبری كه در خاطرات جدید آمده چه بسا شامل این حكم بشود.
كسی نمی تواند جلو كسی را بگیرد تا خاطرات شخصی اش را نگوید. این حق طبیعی هر فردی است. اگر كسی از این خاطرات یا نامه ها بخواند استفاده سیاسی كند، ما هم مخالفیم.
یعنی الان استفاده سیاسی نشده.
نه
بالاخره این نامه، تفوق آقای هاشمی در ماجرای جنگ را نشان می دهد. اینها ما به ازای سیاسی دارد.
اگر چنین استنباطی صورت می گیرد، طبعا مطابق با واقع بوده است اما هیچ هدفی جز تبیین نظر اما در كار نبوده است. اگر آقای هاشمی جلو تحریف تاریخ جنگ و دفاع شرافتمندانه مردم را نگیرد، چه كسی می تواند؟ اما بهرحال استفاده سیاسی از انتشار آن نشده است. این را هم بدانید كه آن نامه سند سری محسوب نمی شود.
آن نامه امام درباره جنگ را آقای هاشمی از كجا آورده بود؟
امام، یك نسخه از تصویر آن را به حاج آقا داده بودند.
مبتنی بر خاطرات آقای هاشمی، ایشان یك نقش بالادست و متعال كننده را در تمامی بحران های سیاسی كشور دارند و حل رجوع همه نیروهای سیاسی از چپ تا راست هستند. چنین روایتی آیا سوال برانگیز نیست و بیشتر از آنكه تاریخی باشد، سیاسی به نظر نمی رسد؟
بالاخره در زمان امام، جایگاه آقای هاشمی این چنین بوده است. این را شما بدانید كه خاطرات اكنون تنظیم نمی شود بلكه صرفاً منتشر می شود.
یعنی هیچ جا، خود آقای هاشمی با بحران مواجه نشده اند؟
خاطرات تا سال 63 منتشر شده اند. بگذاریم برویم جلوتر، بعد بحران ها را می بینید. دعواهای خود حاج آقا بعد از این شروع می شود.
چرا زمانی خاطرات را برای چاپ به روزنامه جمهوری اسلامی و جام جم و همشهری داده اند و چرا تنها به روزنامه های دولتی چنین مجوزی داده شده بود؟
این سیاست خود ایشان است و به ما مربوط نیست. معمولاً به این دلیل انتشارش بعهده آنان سپرده می شد كه تیراژ آنها بالاتر بوده است. دلیل سیاسی نداشت. یك زمان به همشهری می دادیم كه این طرفی بود و یك زمان به جام جم آن طرفی بود، سیاستی در كار نبود است.
این پدیده هم خودش سیاستی است، شاید به دنبال بالانس كردن بوده اید.
نه، تیراژ مهم بوده است. یك بار آقای عطریانفر آمد و خاطرات را خواست و یك بار هم آقای لاریجانی آمده بود و خاطرات را خواست كه دادیم.
خاطرات هاشمی رفسنجانی را اما پیش از انتشار یك نفر حتماً باید بخواند.
مادرم عفت خانم خاطرات حاج آقا را قبل از انتشار یک بار می خوانند. - در خانواده هاشمی تنها اكبر هاشمی نیست كه هر روز خاطره خویش می نویسد كه همسر آیت الله نیز خاطرات روزنامه خود را ثبت می كند- خاطرات مادرم، بیشتر خانوادگی است. به مسایل سیاسی هم حاج خانم از زاویه سیاسی گاهی می پردازند. حاج خانم از اول توی مبارزه بوده است اما علاوه بر ابوی و والده، خاطره نویسی در خانواده هاشمی رفسنجانی به یك سنت تبدیل شده است. محسن هم مرتب می نویسد. البته ما موردی می نویسیم. من خودم گاهی خاطره مهمی اگر باشد به صورت موردی می نویسم. *** توضیح: 1) نظراتی که خارج از موضوع مطلب یا در مورد سوابق اجرایی یا شخصی مصاحبه شونده ارسال شوند، نمایش داده نمی شود. 2)تیتر، رو تیتر و عکس از شهروند است.
|
