| اصلاح الگوي مصرف با تاكيد بر كشاورزي پايدار |
|
| کد مطلب: 53407, P.View: 4122
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ۲۱ شهريور ۱۳۸۸ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
مقدمه:
سال 1388 از سوي مقام معظم رهبري به عنوان سال اصلاح الگوي مصرف نامگذاري شده است. لذا حركت به سوي فرهنگ مصرفي بهينه امكان توجه تخصصي به ساير جهتگيريها اعم از سرمايهگذاري و غيره را فراهم ميكند كه موجب رشد و توسعه اقتصادي جامعه ميشود كه البته خود بستگي به اصلاح ساختار فكري و فرهنگي جامعه دارد. بنابراين در اين راستا ابعادي از اصلاح الگوي مصرف در سازمانها و ادارات دولتي با تاكيد بر بخش كشاورزي تشريح ميگردد تا مسئولين بهتر بتوانند در باره اين موضوع برنامهريزي نمايند. مستندات قانوني: * ماده 65 قانون برنامه چهارم توسعه: دولت موظف است نسبت به تدوين اصول توسعه پايدار بوم شناختي، به وپژه در الگوهاي توليد و مصرف و دستورالعملهاي بهينه سازي مربوطه اقدام نمايد. دستگاههاي مرتبط موظف به رعايت اصول و دستورالعملهاي مذکور در طرحها و برنامههاي اجرايي خود ميباشند. * ماده 66 قانون برنامه چهارم توسعه: كليه دستگاههاي اجرايي و موسسات و نهادهاي عمومي غيردولتي موظفند جهت كاهش اعتبارات هزينههاي دولت، اعمال سياستهاي مصرف بهينه منابع پايه و محيطزيست، براي اجراي برنامه مديريت سبز شامل: مديريت مصرف انرژي، آب، مواد اوليه و تجهيزات ( شامل كاغذ )، كاهش مواد زائد جامد و بازيافت آنها ( در ساختمانها و وسائط نقليه )، طبق آييننامهاي كه توسط سازمان حفاظت محيطزيست و معاونت برنامهريزي و نظارت راهبردي رياست جمهوري با همكاري دستگاههاي ذيربط تهيه و به تصويب هئيت وزيران خواهد رسيد، اقدام نمايد. * بند الف ماده 18 قانون برنامه چهارم توسعه: دولت مكلف است سرمايهگذاري لازم به منظور اجراي عمليات زير بنايي آب و خاك و توسعه شبكههاي آبياري و زه كشي در دو ميليون هكتار از اراضي كشاورزي داراي آب تامين شده را فرآهم نمايد. * بند ﻫ ماده 18 قانون برنامه چهارم توسعه: حمايت از گسترش صنايع تبديلي و تكميلي بخش كشاورزي به نحوي كه درصد محصولات فرآوري شده حداقل به ميزان دو برابر وضع موجود افزايش يافته و موجبات كاهش ضايعات به ميزان پنجاه درصد فراهم گردد. * بند ط ماده 18 قانون برنامه چهارم توسعه: نوسازي باغات موجود و توسعه باغات با اولويت در اراضي شيبدار و مستعد به ميزان يك ميليون هكتار با تامين منابع ارزان قيمت و در راستاي توسعه صادرات. ساختار مناسب: دولت در هر سازمان اقدام به سازماندهي يك تشكل مينمايد كه وظيفه دارد، براي اصلاح الگوي مصرف همكار برنامهريز، مجري، ناظر و كنترل كننده باشند. راهكارهاي مناسب: راهكارهاي مناسب جهت مديريت صحيح اصلاح الگوي مصرف درسه بخش جداگانه به شرح زير بررسي ميگردد: الف) اصلاح برخي شيوههاي رايج در عرصه كشاورزي ١- تسريع در انتقال يافتههاي تحقيقاتي از طريق تشكلهاي غيردولتي و توانمند با پوشش وسيع در كل كشور 2- توانمند سازي و سازماندهي تشكلهاي فعال در زيربخش كشاورزي از زنجيره توليد تا بازاريابي محصولات كشاورزي در عرصه داخلي و خارجي 3- بهينه سازي مصرف كود و سم * انجام آزمون خاك و تعيين نياز كودي هر منطقه به منظور بهينه كردن مصرف كود شيميايي * كوددهي به مزارع بر اساس توصيههاي كودي * استفاده از كودهاي آلي * استفاده از كودهاي حيواني به منظور حفظ و تقويت بافت خاك * اجراي روشهاي مبارزه تلفيقي با آفات و بيماريهاي گياهي * مصرف سموم بر اساس دستورالعملهاي ارائه شده توسط مروجين و كارشناسان ذيربط * كشت تركيبي و استفاده از ارقام مقاوم به آفات و بيماريها * استفاده از روشهاي مبارزه بيولوژيك با آفات و بيماريهاي گياهي 4- بهينه سازي مصرف آب با اجراي روشهاي آبياري تحت فشار * اجراي روشهاي آبياري تحت فشار * توسعه كشتهاي هيدروپونيك * استفاده از تجهيزات مدرن پمپاژ و انتقال آب * اجراي شبكههاي لوله گذاري * اجراي طرحهاي كوچك تامين آب * پوشش انهار سنتي * تجهيز و نوسازي اراضي شامل: * يكپارچه سازي اراضي و تسطيح آن * اجراي طرحهاي آبخيزداري و مهار آب در سر شاخهها * استفاده از آبهاي نامتعارف جهت آبياري * اجراي روشها ي علمي كم آبياري 5- استفاده از شيوههاي نوين خاكورزي بخصوص خاكورزي حفاظتي 6- كاهش و بهينه سازي مصرف سوختهاي فسيلي * برقي كردن چاههاي كشاورزي * جايگزيني انرژي باد به جاي سوختهاي فسيلي در پمپاژ آب كشاورزي * جايگزيني ماشين آلات فرسوده و كم بازده با ماشين آلات مدرن * توسعه مكانيزاسيون و افزايش ضريب مكانيزاسيون در كليه فعاليتهاي كشاورزي * اصلاح تكنيكهاي كاشت، داشت و برداشت * استفاده از انرژي بيوماس در توليد انرژي حرارتي در روستاها 7- استفاده از سوختهاي پاك و جايگزين 8- كاهش انتشار گازهاي گلخانهاي 9- استفاده از روشهاي مناسب براي كاهش ضايعات در محصولات كشاورزي * استفاده از روشهاي مدرن برداشت و بسته بندي و توزيع محصولات كشاورزي به منظور كاهش توليد ضايعات * مديريت صحيح ضايعات و پسماندهاي كشاورزي * استفاده از ماشين آلات پيشرفته بذر پاشي به منظور كاهش تلفات بذر در حين عمليات كاشت * استفاده از بذر بوجاري شده و مرغوب * توسعه صنايع تبديلي تكميلي و فرآوري محصولات كشاورزي به منظور كاهش تلفات محصولات 10 - مديريت پسماندها و بقاياي گياهي در عرصه كشاورزي 11 - تدوين برنامههاي آمايش سرزمين و ارزيابي توان توليد مناطق مختلف كشور و تعيين الگوي مناسب كشت. 12- بازچرخاني پساب و فاضلاب تصفيه شده در بخش كشاورزي 13 - بكارگيري استانداردهاي توليد و توزيع محصولات كشاورزي ب) افزايش كارآيي و اثر بخشي در محيطهاي اداري * هدايت يافتههاي تحقيقاتي به سمت اقتصادي كردن و مشتري مداري آن * شروع فعاليتها در راستاي خصوصي سازي و اجراي اصل 44 قانون اساسي با برنامهريزي ساليانه كاهش مسئوليت دولتي در يك برنامه 10 ساله * ايجاد اتاقهاي فكر مجازي با طرح موضوعات مختلف با هدف كاستن از جلسات حضوري و غيرضروري كه صرفه جويي كلان در هزينهها و زمان را در بر دارد. * اعزام كارشناسان به كشورهاي نيازمند كه فاقد توان كارشناسي براي توسعه فعاليتهاي بخش كشاورزي ميباشند. ( در حوزههاي آفريقا، آسيا و آمريكاي لاتين) * تهيه بانك اطّلاعات كليه كاركنان در بخش كشاورزي شاغل و غير شاغل ( بازنشسته ) در وبگاه هر دستگاه از طريق تشكيل اتاقهاي فكر مجازي به منظور برخورداري از خرد جمعي در تصميمات. * تهيه بانك اطّلاعات موضوعي و محصولي كه با تغيير و تحولات در نيروي كارشناسي يا مديريتي از دوباره كاريها و موازي كاريها جلوگيري به عمل آيد. * توافقنامه با دانشگاههاي كشور و بخش خصوصي در بر پايي تورهاي علمي – تخصصي و برگزاري همايشها و نشستها و همچنين اختصاص فضا در دستگاههاي اجرايي براي ارتباط بهتر اساتيد دانشگاه و كارشناسان و متخصصين بخش اجرا. * استفاده از ساختمان موزه بصورت آزاد براي كسب درآمد. ج ) دستورالعملهاي اجرايي * سفرهاي كاري: در مورد ارائه دستورالعمل در زمينه جابه جا شدن كاركنان در سطح شهرها، ماموريتها و حمل و نقل كالاهاي مورد نياز هر سازمان، ميتوان اين موضوع را به چند زير مجموعه به شرح زير تفكيك نمود: * سرويس اداري شبكه حمل و نقل عمومي شهري * اتومبيل شخصي * تعاوني اتومبيل * تاكسي خطي * آژانس * مسافركش * دوچرخه * پياده مصرف انواع انرژي: صرفه جويي در انرژي و وقت كاركنان در هر يك از روشهاي جابه جا شدن ميتواند به عنوان دستور جلسه در جلسات سازمانها بررسي شده و بهينه يابي گردد. * در اين زمينه زير ساختهاي بسياري بايد توسط دولت اجرا گردد، از جمله: * تهيه كارت ماهيانه اتوبوس و مترو، ايجاد پاركينگهاي جانبي مجهز به سرويس اداري و گسترش معابر سبز در سطح سازمانها. * استفاده بهينه: بازبيني مستمر، اصلاح دائمي مسير شبكه سرويسها و كنترل پيگير ظرفيت آنها. * صرفه جويي: جايگزين نمودن مسيرهاي غير كارا با ايجاد سرويس مشترك با سازمانهاي هم مسير * تعاوني اتومبيل: * استفاده بهينه: تشويق كاركنان به تشكيل تعاونيهاي اتومبيل، جهت بهرهگيري از يك خودرو توسط چند همكار. * صرفه جويي: كاركنان ( حداقل ) به عدم انجام سفرهاي كاري به صورت تك سرنشين تشويق خواهند شد. * تاكسي خطي: * استفاده بهينه: طراحي جامع شبكه تاكسيهاي خطي، جهت پوشش كامل مسيرهائي كه نه اتوبوس دارد و نه تاكسي رو ميباشند. * صرفه جويي: حذف تدريجي سوء استفاده كنندگان از اين ناهماهنگيها و رفاه مردم به خصوص قشر كاركنان دولتي. * آژانس: * استفاده بهينه: صدور پروانه شركتهاي كرايه اتومبيل تحت برنامه ريزي غير متمركز و جامع كه تمام سطح شهر را پوشش دهد. * صرفه جويي: اين شبكه در بسياري موارد توانسته و ميتواند جايگزين استفاده از خودرو شخصي گردد كه مثبت است. * مسافركش: * استفاده بهينه: تهيه شناسنامه كاري و به كارگيري اين افراد نيازمند ( داراي خودرو ) در شبكه توسعه پايدار تاكسي خطي در سراسر شهر. * صرفه جويي: با حذف اين خودروهاي بدون برنامه مخل ترافيك ميتوان در مصارف و هزينههاي شهروندان و جامعه صرفه جويي بسيار نمود. * دوچرخه: * استفاده بهينه: طراحي و اجراي سرويسهاي دوچرخه توسط بخش خصوصي تحت نظارت ميتواند بسياري از كاركنان را جذب كند. * صرفه جويي: با طراحي شبكه معابر دوچرخه رو به گسترش فرهنگ دوچرخه سواري دستاوردهاي بسياري حاصل خواهد شد. * پياده: * استفاده بهينه: با حذف تدريجي تردد خودروها از برخي از قطعات معابر شهري و ايجاد گذرگاههاي مجهز و سبز، ميتوان فرهنگ پياده روي را رايج نمود. * صرفه جويي: با اجراي اين طرح در بسياري از هزينههاي رفت و آمد، آلودگيها، بهداشت و سلامت و.... صرفه جويي ميشود. مصرف انواع انرژي: انرژي مصرفي سازمانها به صورت انرژي روشنايي، گرمايشي و سرمايشي در وهله اول و انرژي مربوط به تجهيزات اداري و ديگر مصارف روزمره از قبيل سوخت وسائط نقليه و تجهيزات مخابراتي از قبيل تلفن همراه، اينترنت و غيره مطرح ميباشد. در اين زمينه دستورالعملهايي را ميتوان جهت اجراء در سازمانها ارائه نمود، كه به شرح زير تفكيك ميگردد: صرفه جويي در مصرف انرژي روشنايي: دراغلب سازمانها در روال معمول برخي از اتاقها، راهروها و سالن انتظار يا سالنهاي اجتماعات، سرويسهاي بهداشتي و ديگر مكانهايي كه ساعتها مراجعيني ندارند، بدون هيچ كنترل يا دلسوزي با چراغهاي مختلف ( اكثراً پرمصرف ) از روشنايي غير ضروري برخوردار هستند كه با حذف هر يك از اين روشناييهاي زائد، ميتوان صرفه جويي فراوان را عايد هر سازمان نمود كه حاصل آن رقم بسيار چشمگيري ميشود و امروز بدون برنامه اسراف ميگردد. شيوههاي جلوگيري از اسراف و صرفه جويي در مصرف انرژي: * نصب حس گر روشنايي در اماكن ضروري * جايگزين نمودن لامپهاي كم مصرف به جاي لامپهاي معمولي * نصب چراغهاي كم مصرف يا فلورسنت در راهروها و اماكن عمومي * نصب سامانه هوشمند و حس گرهاي مكانيكي در محوطه سازمان * استفاده از نورطبيعي در اتاقهاي اداري * كنترل ولتاژ برق توسط تجهيزات ايمني تغيير ولتاژ، جهت حفاظت از دستگاههاي برقي * استاندارد نمودن تجهيزات * عدم استفاده از چراغهاي داراي لامپهاي متعدد * استفاده از تجهيزات اداري از قبيل دستگاه تكثير، رايانه و..... كه در صورت عدم استفاده خودبه خود خاموش ميشوند. * استفاده از سامانه روشنايي خورشيدي و باطري خورشيدي در سازمان * استفاده از انرژي بادي، انرژي غيرفعال و فعال خورشيدي، جهت تامين انرژي روشنايي * استفاده از يخچال و فريزر داراي برچسب انرژي كه داراي بازدهي بيشتر و مصرف كمتر ميباشند. صرفه جويي در مصرف انرژي گرمايشي: گروه مربوطه در هر سازمان بايد كليه جزئيات نامناسب ساختماني و مرتبط با هدررفتن انرژي را به طور مستمر بررسي كرده، طي جلسات، مشاوره و يافتن راهكار جهت رفع آنها اقدام نمايد. از جمله نكاتي كه اين گروه بايد مورد توجه قرار دهد عبارتست از: * بررسي نقائص عمده طراحي ساختمان از ديدگاه معماري * بررسي ارتباط بيرون و داخل ساختمان به صورت مستقيم * بررسي عايق بندي ساختمان * بررسي جزئيات فني ساختمان شيوههاي جلوگيري از هدر رفت انرژي در سامانه گرمايشي ساختمان: * نصب ترموستات و تنظيم آن روي حداقل 18 و حداكثر 21 درجه سانتي گراد براي فضاهاي داخل دفاتر كار و سالنهاي اجتماعات و مشابه آن در فصل زمستان * تدارك پردههاي مناسب براي پنجرهها * به كارگيري " تنظيم كننده زماني " كه قبل از ساعت كار بتواند سامانه گرمايش سازمان را روشن كرده و در پايان ساعات كار يا قبل از پايان كار به طور خودكار اين سامانه را خاموش نمايد. * به كار گيري آبگرمكن خورشيدي براي تامين آب گرم مصرفي * در صورت نداشتن سامانه مركزي گرمايشي، استفاده از بخاريهايي كه داراي سامانه كنترل هوشمند دما و كنترل زماني هستند * عايق بندي ساختمان * مسدود نمودن خروجي دودكشهاي بخاري و كانالهاي كولر در صورت عدم استفاده * نظارت مستمر بر قسمتهاي مختلف ساختمان صرفه جويي در مصرف انرژي سرمايشي: در ساختمان وزارتخانهها و سازمانها، عدم وجود سايه بان به صورتي كه جلوي تابش مستقيم آفتاب را بگيرد و تابش مستقيم خورشيد به پنجرهها، سقف و ديوارهاي بدون عايق حرارتي، تماماً به اين معني ميباشد كه هزينه تامين سرمايش در تابستان براي سازمان بسيار بالا است. * شيوههاي صرفه جويي در مصرف انرژي سرمايشي: * استفاده از پنكه به جاي سامانه تهويه مطبوع، چيلر و هزينههاي بالاي اين قبيل سامانهها * نصب سامانه تنظيم گر زماني * خاموش نمودن دستگاههاي تهويه در زمان تعطيلات و موارد غير ضروري * بسته نگهداشتن درها و پنجرهها در هنگام روشن نمودن سامانههاي سرمايشي * نصب سايبان مناسب روي كليه پنجرهها و نورگيرها * استفاده از شيشههاي بازتابنده، جهت كاهش انرژي مصرفي مصرف بهينه كاغذ: * نصب تابلوي صرفه جويي در مصرف كاغذ در هر سازمان و اطلاع رساني مستمر به كاركنان * تفكيك نمودن سطل زباله از سطل زباله كاغذ براي استفاده مجدد از كاغذ * استفاده از كاغذهاي كوچك براي يادداشت و پيامهاي كتبي جزيي * استفاده از كاغذهاي باطله در صورت امكان * جلوگيري از تكثير بي مورد گزارشات * استفاده از دورنگار و يا بهتر از آن پست الكترونيكي (رايانامه) * ارسال بخشنامه، اطلاعيه، خبرنامه، روزنامه، هفته نامه و هر نوع نشريه خبري، از سامانه بدون كاغذ ( اينترنت داخلي) استفاده شود. * استفاده از كاغذهاي باطله در هنگام تكثير مديريت مواد زائد جامد ( پسماندها): در زمينه برخورد صحيح با معضل مواد زائد جامد، قبل از هر اقدام پيشنهاد ميشود سه زير ساخت بنيادي توسط دستگاههاي دولتي و با همياري سازمانهاي ذيربط بخصوص سازمان بازيافت در هر استان صورت گيرد. * همان گونه كه اشاره گرديد دولت در هر سازمان اقدام به سازماندهي يك تشكل مينمايد كه وظيفه دارد مواد زائد جامد به سه گروه عمده تفكيك نمايد: الف ) ضايعات حاصل از خريد كالاها و مواد مصرفي سازمان: * ضايعات حمل و نقل مواد اوليه و كالاهاي مصرفي * بسته بنديهاي خاص * زايدات كارتن و مقوا * پلاستيك و سلفون و ديگر مواد مصنوعي * كاغذهاي بسته بندي * يونوليت و مواد غير سازگار با محيط زيست * انواع شيشه به صورت ظروف نگهداري مواد ب ) ضايعات ناشي از مصارف كاركنان: * لوازم تحرير و تجهيزات اداري * كاغذ به طور خاص * مبلمان دفتر كار * تجهيزات و ماشينآلات اداري * قطعات خاص مصرفي دستگاه تكثير، رايانه و..... ج) ضايعات توليد، فروش يا خدمات جاري سازمان: * ضايعات ناشي از توليد روزمره * ضايعات ناشي از صحافي، بسته بندي و ارائه كالا * ضايعات مراسلات اداري * ضايعات حمل و نقل و ارسال كالاها * ساير مواد زائد توليدي ( كالا و مواد) صرفه جويي در هزينههاي مخابراتي: * محدودنمودن زمان مكالمه با تلفنهاي سازمان در حد 3 دقيقه و قطع شدن مكالمه 15 ثانيه پس از اخطار خودكار سامانه و درست در مرز 3 دقيقه مكالمه. * اختصاص يك تلفن نظارت شده براي مكالمات اداري طولاني تر از 3 دقيقه * استفاده از صفر بند در سامانه مخابرات سازمان * نصب تلفنهاي عمومي در دسترس كاركنان * باز نمودن حساب ويژه براي افرادي كه نياز به ارتباطات بين شهري يا بينالمللي دارند. * استفاده از دورنگار * استفاده از شبكه جهاني اينترنت * استفاده از سامانه مكالمه برقي ( آيفون) به جاي استفاده از تلفن * استفاده از كنفرانسهاي مدار بسته * تغذيه در سازمانها و پذيراييها: بايد دستوالعملهاي مناسبي در اين زمينه توسط گروه هر سازمان بسته به نوع تغذيه و پذيرايي در سازمان متبوع مدون گردد. مصرف بهينه آب و برق: * بازرسي مستمر فلاش تانكها و سامانه شيلنگ و شيرآلات دستشوييها * استفاده از شيرآلات هوشمند يا پدالي و ادوات كاهنده آب * استفاده از سامانه آبگرمكن خورشيدي * استفاده از ماشين رختشويي و ظرفشويي داراي برچسب انرژي * استفاده از آب بازيافتي براي آبياري فضاي سبز * استفاده از آب بازيافتي براي شستشوي قسمتهاي مختلف ساختمان * در صورت امكان اقدام به ساخت تصفيه خانه محلي فاضلاب جهت بازيافت آب * كنترل ساليانه سامانههاي لوله كشي، شيرها و بستن شير فلكهها در تعطيلات و بازديد از محفظه كنتور و نشت احتمالي آن.
3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved." |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||