|
|
بخش تحلیلی الف
|
|
۰۲ تير ۱۳۸۶ |
|
در روزهای اخیر، برخی صاحبان تریبون و رسانه جنگ روانی بسیار شدیدی علیه توزیع بنزین با کارت هوشمند سوخت و سهمیه بندی آن به راه انداخته اند و هر روز و با تمام قدرت، این طرح را غیر ممکن، غیر علمی، بلاتکلیف، نشدنی و ... نشان می دهند.
تعلل دولت در شفاف سازی و اطلاع رسانی درباره سهمیه بندی با کارت هوشمند سوخت و نیز مصاحبه های مکرر و متناقض عده ای بی مسوولیت به جنگ روانی علیه کارت هوشمند سوخت دامن زده است.
از ابتدا روشن بود که با توزیع سراسری بنزین بوسیله کارت هوشمند سوخت و اجرای سهمیه بندی با این ابزار، منافع دو گروه مهم پردرآمد در ایران به خطر خواهد افتاد.
گروه اول، قاچاقچیان عمده سوخت هستند. کسانی که نه از مرحله پمپ بنزین به باک خودروها، بلکه در مسیر انتقال بنزین از بنادر و پالایشگاهها به مخازن اصلی یا در مسیر انتقال بنزین از مخازن اصلی به پمپ بنزین، بنزین بسیار ارزان را از مسیر توزیع رسمی منحرف و به سمت بازارهای داغ آنسوی مرزها منحرف می کنند.
با اجرایی شدن کارت هوشمند سوخت در سراسر کشور، راه نا مشروع پول در آوردن این عده، عملاً مسدود شده است چرا که با ادغام آمار کلیه پمپ بنزین های سراسر کشور، به تدریج آمار قطعی کلی بنزین تحویل داده شده به خودروها مشخص می شود و به همان ترتیب از این پس اگر بنزین از مخازن اصلی کشور از مسیر تحویل به پمپ بنزین ها و بعد صاحبان خودرو منحرف شود، خیلی سریع مچ عاملان این نوع قاچاق کلان باز می شود.
لازم به یادآوری است، در سال 1383 و هنگامی که مجلس هفتم برای اولین بار پس از 16 سال قصد داشت سیاست های غیر قیمتی عرضه بنزین را جایگزین سیاست معمول افزایش سالانه 10-15 درصدی قیمت بنزین کند، هیچ آماری وجود نداشت . هر روز سیستم پخش بنزین در کشور دهها میلیون لیتر سوخت ارزان از پالایشگاهها تحویل می گرفت و مدعی بود همه آنها را در پمپ بنزین ها تحویل خودروها داده است و کسانی که با استناد به آمار بالای قاچاق سوخت با شک و تردید به این ادعا می نگریستند، به دلیل فقدان آمار پایه توزیع مصرف بنزین، نمی توانستند ادعای سیستم پخش سوخت را رد یا اثبات کنند.
در واقع امروز با فناوری کارت هوشمند عملاً می توان فهمید روزانه چقدر بنزین در خودروها وارد می شود و بر اساس این اطلاعات ارزشمند، مقادیر واقعی سوخت تولید داخل یا وارداتی در اختیار شرکت پالایش و پخش گذاشت و عملاً دست آلوده قاچاقچیان را کوتاه کرد ...
کسانی که در روزهای اخیر با شدت هر چه تمام تر پروژه کارت هوشمند سوخت را تخطئه، غیر ممکن، غیر اجرایی و ... توصیف می کنند، بد نیست نگاهی به اطراف خود بیندازند و ببینید سنگ چه کسانی که را به سینه می زنند.
گروه دوم که با اجرای سهمیه بندی بنزین منافعشان به خطر می افتد، دلالان بنزین هستند که در سالهای اخیر پورسانت دلالی 5 میلیارد دلار فروش بنزین به ایران را در جیب می گذارند.
با سهمیه بندی سوخت، عملاً مصرف بنزین در ایران محدود می شود و واردات بنزین هم بر اساس قانون مصوب (تبصره 13 بودجه) به نصف کاهش می یابد و در گام اول تا سقف 2.5 میلیارد دلار در سال محدود می شود. این اتفاق، یعنی نیمی از پورسانت شیرین واردات بنزین دیگر به جیب دلال ها واریز نخواهد شد.
با این حساب می توان حدس زد که حداقل بخشی از سر و صدا های اخیر علیه سهمیه بندی بنزین با کارت هوشمند سوخت از کجا نشأت می گیرد.
البته علاوه بر دو گروه اصلی که با سهمیه بندی عرضه بنزین بوسیله کارت هوشمند سوخت منافعشان به خطر می افتد، دو گروه دیگر هم به طور جدی و سخت مخالف این پروژه هستند.
برخی مخالفان سیاسی دولت و برخی کارشناسان اقتصادی؛ برخی مخالفان سیاسی دولت که عمدتاً در دولت های سابق مصدر امور بودند در واقع مسببان بحران فعلی بنزین هستند. این عده طی سالهای 76 تا 84 نه پالایشگاه جدیدی ساختند نه پالایشگاه های موجود را برای تولید بنزین بیشتر بهسازی کردند، نه برای گاز سوز خودروها کار جامعی کردند، نه حمل و نقل عمومی را به شکلی کارآمد گسترش دادند و ... در مقابل یک کار را انجام دادند و آن افزایش ظرفیت تولید خودرو در کشور بود. نتیجه را می توان دید: واردات هنگفت بنزین توسط چهارمین تولید کنند نفت !
گروه دیگر مخالفان پروژه کارت هوشمند سوخت، برخی کارشناسان اقتصادی هستند که تنها راه مهار مصرف بنزین در ایران را افزایش قیمت می دانند.
استدلال این عده ظاهراً از نظر منطق اقتصادی درست است اما نکته ای که این عزیزان به آن توجه نمی کنند این است که در شرایط امروز اقتصاد ایران که حمل و نقل عمومی ناکارا است، مصرف کنندگان حساسیتی به قیمت بنزین ندارند و به اصطلاح بنزین کالایی بی کشش است و بالا بردن قیمت سوخت، غیر از افزایش شدید سطح قیمت ها، تاثیر چندانی بر سطح مصرف آن نخواهد گذاشت. چرا که صاحبان خودروهای شخصی جایگزینی بجای خودروی شخصی ندارند و سیستم فعلی حمل و نقل عمومی، پاسخگوی نیاز آنها نیست.
این دسته از مخالفان، اگر استدلال دیگر نیز دارند، بخش تحلیلی الف آماده انعکاس آن است. "الف" حتی آمادگی دارد درباره طرح سهمیه بندی بنزین و به طور کلی تبصره 13 قانون بودجه یک مناظره اینترنتی مکتوب ترتیب دهد و قضاوت را به بینندگان و جامعه واگذار کند...
به دو گروه اول مخالف سهمیه بندی و عرضه بنزین با کارت هوشمند می توان حق داد که علیه این طرح بزرگ ملی جنجال راه بیندازند اما به عزیزان دو گروه آخر یعنی مخالفان سیاسی دولت و کارشناسان اقتصادی دلسوزی که به این جنجال روانی علیه توزیع بنزین با کارت هوشمند سوخت پیوسته اند باید برادرانه هشدار داد نکند ناخواسته در خدمت قاچاقچیان و دلالان بنزین قرار گرفته باشید.
|
